داستان تولید شیر ESL در رامک از یک دغدغه مهم برای همه ما شروع شد. این دغدغه چیزی نبود جز تهیه شیر با کیفیت، تازه، خوشمزه، با ماندگاری بالا و بدون هیچ گونه مواد افزودنی مضر؟!
همین دغدغه منجر به تحقیق و پژوهشهای بسیاری در بازار لبنیات خارج از ایران و در نهایت یافتن راه حل مناسبی برای افزایش ماندگاری شیر شد. رامک برای اولین بار در ایران توانست راه حلی برای ایده تولید شیر با ماندگاری بالا پیدا کند. این راه حل چیزی نبود جز بهکارگیری دستگاههای پیشرفته و بهره برداری ازتکنولوژی ESL یا فراپاستوریزه. در ادامه مطلب بیشتر در مورد شیر ESL توضیح میدهیم.
شیر فراپاستوریزه اولین بار در سال ۱۹۹۶ در آلمان عرضه شد، اما تا سال ۲۰۰۵ محصولی خاص بود. پس از تسهیل مقررات برچسبگذاری، سهم بازار آن در آلمان تنها در سه سال از ۱۴% به ۸۰% رسید. این موفقیت، تولیدکنندگان ایرانی را ترغیب کرد و شرکت رامک از سال ۱۳۹۶ به عنوان اولین دارنده گواهینامه ESL در ایران، خط تولید آن را راهاندازی نمود تا محصولی باکیفیت و ماندگاری بالاتر به بازار عرضه کند.
شیر ESL فناوری مدرنی اروپایی است که بین شیر پاستوریزه معمولی و UHT قرار دارد و ماندگاری آن در یخچال (دربسته) ۱۴ تا ۱۶ روز است. این ماندگاری با ترکیب دو روش به دست میآید:
بزرگترین مزیت این شیر، حفظ کامل طعم تازه و طبیعی بدون مزه پخته است، زیرا حرارت کوتاهمدت ترکیبات شیر را تغییر نمیدهد. ویتامینها، کلسیم، پروتئین و لاکتوز نیز تقریباً به طور کامل حفظ میشوند و ارزش غذایی آن همسطح شیر پاستوریزه باقی میماند.
فرآیند تولید شیر فراپاستوریزه با دقت بالا و فناوری پیشرفته انجام میشود و تفاوت اصلی آن با شیر پاستوریزه معمولی در حرارتدهی شدیدتر اما کوتاهتر است:
این روش ماندگاری شیر را تا ۱۶ روز افزایش میدهد، بدون استفاده از هیچ ماده نگهدارندهای و با حفظ طعم تازه.
فناوری ESL (فراپاستوریزه) یک پیشرفت مهم در صنعت لبنیات است که از دیرباز در اروپا برای عرضه شیر باکیفیت و ماندگاری بالاتر استفاده میشود. مزایای اصلی آن عبارتند از:
| ویژگی | شیر فراپاستوریزه (ESL) | شیر پاستوریزه |
| ماندگاری (در یخچال) | ۱۴ تا ۱۶ روز | ۴ تا ۶ روز |
| دما و زمان فرآوری | ۱۲۷-۱۳۵ درجه سانتی گراد به مدت ۱-۳ ثانیه (شوک حرارتی) | ۷۵ درجه سانتی گراد به مدت ۱۵ ثانیه |
| طعم | بسیار نزدیک به طعم تازه | طعم تازه |
| ارزش غذایی | حفظ ۹۵٪ ویتامینها و مواد معدنی | حفظ ۹۵٪ ویتامینها و مواد معدنی |
| ساختار پروتئین | برخی مولکولها شکسته می شوند و هضم آسان تر است | ساختار طبیعی پروتئین |
| نوع باکتریهای حذف شده | باکتریهای بیماری زا و غیربیماری زا (فسادزا) | تنها باکتریهای بیماری زا |
شیر فراپاستوریزه رامک تنها یک محصول نیست، بلکه نمادی از تعهد به کیفیت و سلامت مصرف کننده است. دلیل اصلی تازگی و طعم بی نظیر آن، مقاومت پروتئینی شیر خام ورودی به دستگاه ESL رامک است. این سیستم به گونه ای طراحی شده است که اگر شیر خام، استانداردهای لازم را نداشته باشد، در دستگاه دچار بریدگی می شود. به همین دلیل، رامک به صورت روزانه و مستمر، شیر ورودی را تحت آزمونهای کیفی مختلف قرار می دهد و تنها شیری که تأییدیه واحد کنترل کیفی را دریافت کند، وارد خطوط تولید می شود. این دقت و وسواس در انتخاب مواد اولیه، تضمین کننده کیفیت نهایی محصول است.
هدف اصلی تکنولوژی ESL از بین بردن میکروارگانیسمها (باکتریهای بیماری زا و غیربیماری زا) در شیر است. در این فرآیند، باکتری های خطرناک مانند E.coli، سالمونلا و لیستریا که می توانند باعث چندین بیماری زمینه ای در انسان شوند، از بین می روند. فواید مختلف شیر فراپاستوریزه عبارتند از:
در تولید شیر فراپاستوریزه از هیچ گونه ماده نگهدارنده ای استفاده نمی شود. ماندگاری بیشتر این محصولات نسبت به محصولات پاستوریزه، مربوط به روش فرآیند حرارتی و شرایط بسته بندی فوق العاده تمیز است.
به علت سهولت و اطمینان خاطر مصرف کننده از جهت تازگی محصول، سه تاریخ بر روی بطری شیر درج شده است: تاریخ تولید، تاریخ عرضه و تاریخ انقضا.
خیر. در طول فرآیند پاستوریزاسیون، تمامی باکتریهای بیماری زا و میکروارگانیسمهای مضر شیر بر اثر حرارت از بین می روند.
این محصول برای تمام افراد، از کودکان تا بزرگسالان، مناسب است. به ویژه برای افرادی که به دنبال یک محصول تازه، باکیفیت و با ماندگاری طولانی هستند.
تفاوت اصلی در دما و زمان فرآوری است. شیر استریل در دمای بسیار بالاتر (حدود ۱۴۵ درجه سانتی گراد) و برای مدت کوتاه (۲-۴ ثانیه) فرآوری می شود که منجر به ماندگاری بسیار طولانی تر (۶ ماه در خارج از یخچال) و طعم کمی متفاوت می شود. اما شیر ESL با دمای کمتر و شوک حرارتی، طعم طبیعی خود را حفظ می کند و نیاز به نگهداری در یخچال دارد.
بله، در فرآیند فراپاستوریزه برخی از پروتئینهای شیر شکسته می شوند که این امر به هضم بهتر آن توسط سیستم گوارش انسان کمک می کند.
هزینه فرآوری شیر فراپاستوریزه به دلیل استفاده از دستگاهها و تکنولوژیهای پیشرفته و گران قیمت، تقریباً ۱۰ برابر فرآوری معمولی شیر پاستوریزه است. این امر باعث می شود قیمت نهایی محصول کمی بالاتر باشد، اما مزیت ماندگاری و کیفیت بالاتر آن، این تفاوت قیمت را توجیه می کند.